De invloed van IFRS 16 op de leaseverplichtingen van grote ondernemingen

Stel je voor: je rijdt in een gloednieuwe, stille elektrische Porsche Taycan of een ruime Tesla Model S. Je betaalt een vast bedrag per maand, net als bij elke andere leaseauto. Maar achter de schermen, op de financiële afdeling van je bedrijf, verandert er iets fundamenteels.

Sinds 1 januari 2019 staat die auto niet meer stiekem buiten de balans.

De nieuwe regel, IFRS 16, dwingt grote ondernemingen om bijna alle leasecontracten wél op de balans te zetten. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor je financiële plaatje, je leningen en zelfs je bonus.

Voor ondernemers die houden van luxe en efficiëntie, zoals jij, is dit geen abstracte regel. Het bepaalt hoe je kunt investeren in dat elektrische wagenpark. Het maakt de keuze voor operational lease (de auto blijft van de leasemaatschappij) of financial lease (de auto wordt van jou) opeens een stuk ingewikkelder. Laten we eens rustig doornemen wat er op het spel staat.

Wat betekent de nieuwe lease-standaard IFRS 16?

IFRS 16 is de boekhoudregel die sinds 2019 bepaalt hoe bedrijven leasecontracten moeten verwerken.

De kern is simpel: bijna alle leasecontracten moeten op de balans. Of het nu gaat om een kantoorpand, een vliegtuig of je elektrische leasebak. De tijd dat je alleen de maandelijkse huur in de kosten kon boeken, is voorbij.

De reden achter deze nieuwe standaard? Transparantie. Vroeger bleven enorme schulden verborgen, waardoor bedrijven er financieel beter voor stonden dan ze in werkelijkheid waren.

Met IFRS 16 komt de werkelijke schuldenlast boven water. De International Accounting Standards Board (IASB) introduceerde de regel al in januari 2016, maar sinds 2019 is het voor veel grote bedrijven realiteit.

Wat betekent dit voor jou? Als je een elektrische Audi e-tron GT least voor €1.800 per maand, dan verdwijnt deze verplichting niet langer naar de voetnoot. De totale waarde van het contract (bijvoorbeeld €65.000) wordt als schuld op de balans gezet. Zo ziet iedereen – banken, investeerders, aandeelhouders – precies hoeveel je werkelijk te besteden hebt.

Uitdagingen voor compliance en kansen voor optimalisatie

De implementatie van IFRS 16 voelt voor veel financiële afdelingen als een enorme berg werk. Je moet alle contracten in kaart brengen, de juiste rentepercentages berekenen en dit verwerken in je financiële rapportages.

Het is complex, tijdrovend en foutgevoelig. Zonder goede software of externe hulp is dit bijna onmogelijk voor grote organisaties met honderden contracten. Maar het is niet alleen kommer en kwel.

Deze nieuwe transparantie biedt ook kansen. Doordat je precies weet wat de impact is van je leaseportefeuille, kun je veel slimmere keuzes maken.

Denk aan het optimaliseren van je wagenpark: welke auto's leveren de laagste 'lease-schuld' op? Kun je misschien overstappen op een short-term lease model voor flexibiliteit? IFRS 16 dwingt je om na te denken over de totale kosten en baten, niet alleen over de maandelijkse factuur. Let hierbij ook op de fiscale valkuilen van sale and leaseback.

Download IFRS 16 – Beyond the implementation

Veel organisaties zijn nog steeds aan het worstelen met de naweeën van de implementatie. Het is niet iets wat je even in een weekend oplost.

Het vereist een structurele aanpak. De eerste stap is een grondige inventarisatie van alle lopende contracten.

Van die ene Porsche Panamera voor de directeur tot aan de elektrische bestelbussen voor de logistiek. Alles moet op een rijtje. Een handige tool die hierbij helpt, is een impactassessment.

Dit is een analyse die je vóór de daadwerkelijke implementatie uitvoert (of nu alsnog als je het hebt gemist). Je berekent hoeveel schuld er op je balans bij komt en wat dit doet met je belangrijkste financiële ratio's.

Wat zijn de gevolgen?

Zo'n assessment voorkomt vervelende verrassingen bij je jaarrekeningcontrole. PwC, een grote speler in Nederland, biedt hier specifieke ondersteuning bij, omdat bekend is dat dit voor veel bedrijven een pijnpunt is. De gevolgen van IFRS 16 zijn voelbaar in je hele organisatie. De meest directe impact is op je balans.

Je activa (de lease-auto's) en je schulden (de leaseverplichtingen) stijgen. Dit lijkt misschien neutraal, maar houd ook rekening met de gevolgen van de Wet excessief lenen voor je zakelijke leaseauto; dit heeft een sneeuwbaleffect op je financiële gezondheid.

Denk aan je solvabiliteit. Die wordt berekend als eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen. Doordat je schulden toenemen, daalt je solvabiliteit.

Banken kijken hier kritisch naar. Een te lage solvabiliteit kan betekenen dat je moeilijker een nieuwe lening krijgt voor de aanschaf van een extra elektrische auto, waarbij je gebruikmaakt van fiscaal voordeel.

Hoe moet u met de nieuwe standaard omgaan?

Ook je EBIT (winst voor rente en belastingen) verandert. Je betaalt geen huur meer, maar wel rente en afschrijving. Dit zorgt voor een hogere EBIT, wat de winstgevendheid ogenschijnlijk verbetert, terwijl de cashflow hetzelfde blijft.

Het is cruciaal dat je niet passief afwacht. De eerste stap is het verzamelen van alle leasecontracten. Maak een overzicht.

Vervolgens moet je bepalen of de uitsluitingsmogelijkheden van toepassing zijn. IFRS 16 staat toe dat je kortetermijncontracten (minder dan 12 maanden) en contracten voor 'kleine' activa buiten de balans houdt.

Voor een luxe elektrische auto is dat laatste zelden het geval, maar het is goed om het te checken. Een andere cruciale stap is het communiceren met je accountant en bank. Zorg dat zij op de hoogte zijn van de impact.

Zo kunnen wij u helpen

Leg uit waarom je solvabiliteit daalt en dat dit een gevolg is van een nieuwe boekhoudregel, niet van een slecht presterend bedrijf. Wees proactief. Zo voorkom je dat je bij de jaarrekeningcontrole voor verrassingen komt te staan en je financiering in het geding komt.

Wij begrijpen dat je je wilt richten op je bedrijf, niet op complexe boekhoudregels. Onze experts op het gebied van Zakelijk Leasen & Fiscaal Advies helpen je graag bij de vertaalslag van IFRS 16 naar jouw praktijk. We kijken naar jouw specifieke situatie, je wagenpark en je financiële doelen. Of je nu een directeur-grootaandeelhouder (DGA) bent die zijn eigen auto's leaset, of een ZZP'er die zakelijk rijden belangrijk vindt.

We helpen je niet alleen met de compliance, maar ook met de optimalisatie.

Samen bekijken we hoe je zo efficiënt mogelijk gebruikmaakt van lease, rekening houdend met de nieuwe regels. Denk aan de keuze voor financial lease versus operational lease in het licht van je balans. We kunnen een impactassessment uitvoeren en je helpen bij de communicatie met je financier. Zo blijft de focus op wat echt telt: rijden in de mooiste en nieuwste elektrische auto's, zonder financiële kopzorgen.

IFRS 16 zorgt voor meer transparantie, maar vereist een actieve houding. Zie het niet als een last, maar als een kans om je financiële huishouding strakker te organiseren.