Afkoop van het leasecontract door de werkgever: Is dit belast loon?

Stel je voor: je leasecontract voor die gloednieuwe Tesla Model 3 of die strakke Audi e-tron wordt vroegtijdig beëindigd. Je werkgever zegt: "Ik betaal de afkoopsom, maar jij krijgt er niets van terug." Toch voelt het alsof je iets krijgt.

De fiscus denkt daar precies zo over. Een afkoopsom die de werkgever voor je betaalt, is belast loon.

Dat kan zomaar een paar duizend euro schelen in je belastingaangifte. In dit artikel leg ik je precies uit hoe dit werkt, wat de valkuilen zijn en hoe je het slim aanpakt.

Afkoop leasecontract auto is belast loon

Als je werkgever een leasecontract vroegtijdig beëindigt en de afkoopsom betaalt, tel je dat bedrag bij je loon.

Het is geen cadeautje, maar loon uit dienstbetrekking. De Belastingdienst ziet dit als een vergoeding voor het privégebruik van de auto tijdens de resterende looptijd. Dat klinkt ingewikkeld, maar het is logisch: je hebt als werknemer een auto ter beschikking gekregen, en de afkoopsom compenseert het gemis van die auto.

De hoogte van de afkoopsom kan flink oplopen. Voor luxe auto's, zoals een Mercedes EQS of een BMW iX, loopt dit op tot tienduizenden euro's.

Zelfs voor een elektrische lease-auto van rond de € 40.000 cataloguswaarde kan de afkoopsom enkele duizenden euro's bedragen.

Die € 5.000 die je werkgever betaalt, telt dus volledig mee voor je belastbare loon. De bijtelling voor privégebruik wordt op basis van de afkoopsom berekend. De Belastingdienst hanteert hierbij een vaste formule: de bijtelling is een percentage van de cataloguswaarde, gedeeld door 12 maanden, vermenigvuldigd met het aantal maanden dat je de auto nog had kunnen gebruiken. Een negatieve bijtelling – waarbij je geld terugkrijgt – is niet mogelijk. De bijtelling kan maximaal nihil worden, maar nooit lager.

De Belastingdienst ziet een betaalde afkoopsom als loon. Punt uit.

Afkoopsom leasecontract? Let op de fiscale gevolgen!

Je werkgever kan de afkoopsom betalen, maar jij betaalt er belasting over. Dat betekent dat je netto een stuk minder overhoudt aan die 'vergoeding'.

De belastingdruk kan oplopen tot 49,5% als je in de hoogste schijf valt.

Op een afkoopsom van € 5.000 houd je dan netto nog maar ongeveer € 2.525 over. Dat is een flinke hap uit je portemonnee. Een praktijkvoorbeeld: je leasecontract voor een elektrische Audi e-tron met een cataloguswaarde van € 40.000 wordt in maart beëindigd.

De bijtelling is 22%. De maandelijkse bijtelling bedraagt € 733 (€ 40.000 × 22% ÷ 12). Over de resterende maanden tot einde contract (bijvoorbeeld 2 maanden) bedraagt de bijtelling € 1.467. Als je werkgever daarnaast een afkoopsom van € 5.000 betaalt, blijft er na verrekening nog € 3.533 over als belast loon.

De fiscale gevolgen zijn dus aanzienlijk. Je loonheffing stijgt, en je krijgt mogelijk te maken met een naheffingsaanslag.

Het is slim om dit vooraf met je werkgever en een fiscaal adviseur door te rekenen. Zeker bij luxe auto's, waar de afkoopsom hoog kan zijn, is dit essentieel.

Kwijtschelding komt voort uit dienstbetrekking

Let op: de bijtelling wordt altijd berekend over de volledige cataloguswaarde, ook als de auto al wat ouder is. Een elektrische auto met een lage bijtelling (bijvoorbeeld 4% tot € 35.000) kan hierdoor toch een hoge fiscale impact hebben als de cataloguswaarde hoger is. De Hoge Raad heeft bevestigd dat kwijtgescholden afkoopsommen loon zijn.

In een zaak bij Rechtbank Haarlem op 6 juli 2011 (ECLI: BR1107) werd een afkoopsom kwijtgescholden aan een werknemer.

De rechter oordeelde dat deze kwijtschelding voortvloeit uit de dienstbetrekking en dus belast loon is. Hetzelfde principe geldt nu nog steeds. De logica is simpel: als je werkgever de afkoopsom betaalt of kwijtscheldt, krijg je een financieel voordeel dat samenhangt met je dienstverband.

Dat voordeel is belast. Of de werkgever nu rechtstreeks betaalt of de kosten voor zijn rekening neemt, het resultaat is hetzelfde: jij betaalt er belasting over.

Deze regel geldt voor alle leasecontracten, of je nu een elektrische auto rijdt of een brandstofauto.

Het maakt niet uit of de auto zakelijk of privé wordt gebruikt. De fiscale behandeling is identiek.

Praktische tips voor een vroegtijdige beëindiging

Het vroegtijdig beëindigen van een leasecontract kan voordelig zijn, maar alleen als je de fiscale gevolgen goed managet. Zorg bijvoorbeeld dat je weet hoe je een financial lease contract op de balans verwerkt. Hier zijn concrete tips om de pijn te verzachten:

• Leg schriftelijk vast dat de afkoopsom voor privégebruik is en aan de werkgever wordt betaald. Dit voorkomt discussies met de Belastingdienst. Zorg dat je werkgever een verklaring opstelt waarin staat dat de afkoopsom bedoeld is als vergoeding voor het privégebruik van de auto.
• Beëindig het contract in december in plaats van februari. Hierdoor kun je de bijtelling over de volledige maand december verrekenen, wat vaak voordeliger is. De Belastingdienst maakt geen onderscheid tussen januari en december, maar de verrekening loopt vaak beter.
• Betaal de afkoopsom rechtstreeks aan de werkgever, niet aan de leasemaatschappij. Als je zelf betaalt, krijg je mogelijk geen fiscale aftrek. De werkgever kan de kosten dan niet verrekenen met je loon.
• Overweeg een overstap naar een andere lease-auto. Sommige leasemaatschappijen bieden een overstapregeling aan, waarbij de afkoopsom wordt verlaagd of kwijtgescholden. Dit is vooral interessant voor elektrische auto's, waar de vraag hoog is.
• Check of je werkgever de afkoopsom kan aftrekken. Als de werkgever de kosten aftrekt, kan dit indirect voordelig voor je zijn. Overleg hierover met je fiscaal adviseur.

Een elektrische auto met een lage bijtelling (4% tot € 35.000) kan hierdoor toch een hoge fiscale impact hebben als de cataloguswaarde hoger is. Zorg dat je vooraf je fiscale voordeel met MIA en VAMIL berekent.

Fouten die je moet vermijden

De meest gemaakte fout is het rechtstreeks betalen van de afkoopsom aan de leasemaatschappij in plaats van aan de werkgever. Dit leidt tot fiscale problemen.

De Belastingdienst ziet dit niet als loon, maar als een privébetaling. Je krijgt dan geen aftrek, en je werkgever kan de kosten niet verrekenen. Een andere fout is het niet schriftelijk vastleggen van de afspraken.

Zonder verklaring van je werkgever loop je het risico dat de Belastingdienst de afkoopsom alsnog als loon aanmerkt, met een naheffingsaanslag tot gevolg.

Dit is vooral pijnlijk bij luxe auto's, waar de afkoopsom hoog kan zijn. Ten slotte: vergeet niet dat een negatieve bijtelling niet bestaat. De bijtelling wordt altijd berekend op basis van de cataloguswaarde en het aantal maanden dat je de auto nog had kunnen gebruiken. Een lagere afkoopsom betekent niet automatisch een lagere bijtelling.

Conclusie: slim omgaan met afkoop leasecontract

De afkoop van een leasecontract door je werkgever is belast loon, maar met de juiste aanpak kun je de fiscale impact beperken. Zorg voor goede afspraken, betaal de afkoopsom via je werkgever en check of je als ZZP'er de btw op de leasetermijnen volledig mag aftrekken bij de beëindiging.

Vooral bij luxe auto's en elektrische lease-auto's kan de afkoopsom flink oplopen, dus wees voorbereid.

Neem de tijd om dit met je werkgever en een fiscaal adviseur te bespreken. Een goed plan bespaart je duizenden euro's en voorkomt vervelende verrassingen. En onthoud: een elektrische auto lease je niet alleen voor het milieu, maar ook voor de fiscale voordelen. Zorg dat je die optimaal benut.