Hoe werkt 'Plug & Charge' (ISO 15118) en welke auto's ondersteunen dit?

Stel je voor: je stapt in je gloednieuwe lease-EV, rijdt naar een laadstation, plugt de kabel in en... je bent al aan het laden.

Geen gedoe met een laadpasje zoeken, geen app openen, geen QR-code scannen. De auto en de laadpaal regelen het zelf.

Dat is de droom, en met Plug & Charge is die werkelijkheid. Vooral voor zakelijke rijders en leaserijders die kiezen voor luxe en gemak, is dit een absolute gamechanger. Het is niet zomaar een technische truc; het is een fundamentele verbetering van je dagelijkse routine. In dit artikel duiken we in de wereld van Plug & Charge en de standaard erachter, ISO 15118, zodat jij precies weet hoe het werkt, welke auto's het kunnen en waar je ermee kunt laden.

Wat is Plug & Charge?

Plug & Charge, in de volksmond vaak P&C genoemd, is eigenlijk een digitale kennismaking tussen je auto en de laadpaal. Zodra je de laadkabel in je auto en de paal steekt, start er een veilig gesprek.

Je auto identificeert zich bij de laadpaal en vertelt: "Hoi, ik ben deze auto, en de eigenaar heeft toestemming om hier te laden." De laadpaal controleert dit en geeft meteen stroom.

De technische taal die ze daarbij spreken heet ISO 15118. Dat is de internationale standaard die deze 'gesprekken' mogelijk maakt. Het mooie is dat je laadpas of app dus overbodig wordt.

Je hoeft niet meer te bewijzen dat jij de rekening betaalt; dat regelt je auto via een beveiligde verbinding. Het werkt hetzelfde als contactloos betalen in de winkel, maar dan voor je auto. Het enige wat jij doet, is de stekker erin. Deze technologie is de hoeksteen van de toekomstige laadinfrastructuur.

Het zorgt voor een naadloze ervaring, iets wat vooral bij luxe auto's en leasecontracten past.

Waar je voorheen misschien drie verschillende laadpassen van je werkgever of leasemaatschappij kreeg, kun je met Plug & Charge straks bij elk compatible laadnetwerk laden zonder moeite. Het systeem kent je auto, en de laadpaan kent je account.

Simpeler kan het bijna niet. De Europese Unie zet flink in op deze standaard, waardoor de dekking de komende jaren enorm gaat groeien. Het is dus niet een hype, maar een structurele oplossing.

Voordelen van ISO 15118

De kracht van ISO 15118 zit 'm in veel meer dan alleen het automatisch starten van laden. Het is een intelligent protocol dat veel informatie uitwisselt.

Een van de grootste voordelen is dat je laadstatus, oftewel je State of Charge (SOC), realtime gedeeld kan worden met de laadpaal. Waarom is dat handig? Omdat de laadpaal zo precies kan inschatten hoe lang je nog moet laden en de stroom kan aanpassen voor een optimale snellading.

Dit voorkomt dat je batterij onnodig lang onder hoge belasting staat, wat de levensduur ten goede komt.

Het is een stuk slimmer dan ouderwets laden op basis van een vaste stroomsterkte. Een andere, nog grotere belofte van ISO 15118 is Vehicle-to-Grid (V2G). Dit betekent dat je auto niet alleen stroom kan opnemen, maar ook kan terugleveren aan het elektriciteitsnet. Stel je voor: je auto staat overdag op de zaak opgeladen aan de muur.

Tijdens de piekuren op het net (rond 18:00 uur) levert jouw auto een deel van zijn energie terug. Jij verdient hiermee en het net wordt ontlast.

Naast V2G bestaat er ook V2X, wat staat voor Vehicle-to-Everything. Dit omvat niet alleen het net, maar ook je eigen huis (Vehicle-to-Home) of kantoor (Vehicle-to-Building). Momenteel is V2G nog in de kinderschoenen en wordt het weinig toegepast, maar de technologie is er.

Auto's zoals de Nissan Leaf, Renault ZOE, Honda E en Mitsubishi Outlander PHEV hebben al de juiste hardware voor V2G.

Dit maakt je leaseauto straks tot een onderdeel van je eigen energie-ecosysteem, waarbij je ook rekening houdt met de duurzame verwerking van de accu na de leaseperiode.

Kan elke EV gebruikmaken van Plug & Charge?

Helaas is het antwoord hierop: nee, niet elke elektrische auto kan zomaar overweg met Plug & Charge.

Je auto moet twee dingen ondersteunen: de juiste hardware (OBC, de onboard charger) en de juiste software. Vooral oudere EV's die zijn geleverd vóórdat de ISO 15118-standaard breed werd geaccepteerd, hebben hier soms een probleem. Gelukkig is er vaak wel een oplossing.

Voor sommige modellen is er een software-update beschikbaar bij de dealer. Soms is het nodig om zelfs een nieuwe, aan de auto gekoppelde laadkabel te gebruiken.

Het is dus essentieel om dit bij je autodealer of leasemaatschappij na te vragen, net zoals je voor een veilige laadpaal installatie door een gecertificeerde monteur kiest, voordat je blindelings op Plug & Charge gaat vertrouwen.

Er is één groot en bekend merk dat al sinds 2012 zijn eigen, zeer goed werkende versie van Plug & Charge gebruikt: Tesla. Op de Tesla Superchargers werkt Plug & Charge al jaren naadloos. Je stopt de kabel erin en de lading start, de kosten worden automatisch verrekend met je Tesla-account. Dit werkt perfect, maar is tot voor kort een gesloten systeem geweest, alleen voor Tesla's op Tesla Superchargers. Inmiddels zijn de Tesla Superchargers open voor andere merken, waardoor ook rijders van andere luxe EV's van dit netwerk gebruik kunnen maken.

De nieuwe standaard (ISO 15118-20) maakt het mogelijk dat ook andere merken en andere laadnetwerken deze technologie met elkaar delen. Steeds meer nieuwe luxe EV's, zoals de Porsche Taycan, Audi e-tron GT, Ford Mustang Mach-E en de nieuwste Mercedes EQ-modellen, worden standaard geleverd met deze technologie. Check dus altijd de specificaties van jouw specifieke model en bouwjaar.

Wat gebeurt er met mijn laadpas?

Een veelgestelde vraag is of je je laadpas dan direct in de prullenbak kunt gooien. Het antwoord is: bewaar 'm nog even.

Hoewel Plug & Charge superhandig is, is het nog lang niet overal beschikbaar.

De uitrol gaat stap voor stap. Op dit moment ondersteunen vooral grotere, moderne laadnetwerken zoals Ionity, Allego en sommige stations van Fastned de technologie. Een speciaal geval is Fastned.

Zij gebruiken naast Plug & Charge hun eigen technologie, Autocharge genaamd. Dit werkt bijna hetzelfde, maar is niet gebaseerd op de officiële ISO-standaard.

Je auto moet daar dus ook mee overweg kunnen. Met andere woorden: de laadpas blijft je back-up voor de komende jaren. De realiteit is dat de laadwereld nog erg gefragmenteerd is. Je hebt te maken met verschillende laadpassen, apps en nu dus ook verschillende technologieën om te starten.

Zie Plug & Charge als een heerlijke bonus die het leven makkelijker maakt, maar niet als je enige manier van laden.

Vooral als je op wintersport gaat of door minder ontwikkelde gebieden in Europa rijdt, is een fysieke pas onmisbaar. De technologie is er klaar voor, maar de infrastructuur moet nog volgen. Houd er dus rekening mee dat je voorlopig nog een pas bij je moet hebben.

Waar kan ik opladen met Plug & Charge?

De dekking van Plug & Charge groeit gestaag, maar je moet nog wel even weten waar je moet zijn. Grote, internationale netwerken zijn de voortrekkers.

Denk aan Ionity, dat met name langs de grote Europese snelwegen staat en volledig op Plug & Charge is ingericht.

Ook Allego en Fastned zijn belangrijke spelers die de technologie ondersteunen. Als je een leasecontract hebt via een leasemaatschappij, is het slim om na te gaan met welke laadpartners zij samenwerken. Vaak hebben zij specifieke netwerken geselecteerd waar je gebruik kunt maken van deze technologie.

Een stap-voor-stap handleiding voor Plug & Charge

De komende jaren zullen steeds meer laadpaaleigenaren, van grote netwerken tot kleinere aanbieders, de overstap maken. Het is dus zaak om je route te plannen en te checken welke laadstations in de buurt Plug & Charge ondersteunen. Apps zoals A Better Routeplanner (ABRP) of de app van je leasemaatschappij geven steeds vaker aan welke laadpalen geschikt zijn. De Europese Unie stimuleert de adoptie van de ISO 15118-standaard, wat betekent dat het een kwestie van tijd is voordat het de norm wordt.

Tot die tijd is het slim om per laadsessie te controleren of je de technologie kunt gebruiken.

1. Check je auto: Allereerst: is jouw EV geschikt? Dit is de allerbelangrijkste stap. Raadpleeg het instructieboekje van je auto of de website van de autofabrikant. Zoek naar termen als 'Plug & Charge', 'ISO 15118' of 'Auto-Laden'. Veel nieuwe luxe lease-auto's zoals de Polestar 2, Volvo XC40 Recharge, Mercedes EQA/EQB en de nieuwste BMW iX en i4 hebben dit standaard. Een veelgemaakte fout is denken dat elke EV met een CCS-stekker het automatisch kan. Dat is dus niet zo. Veelgemaakte fout: je auto is geschikt, maar heeft een software-update nodig. Check dit bij je dealer.
2. Activeer het bij je laadpas-aanbieder: Plug & Charge werkt niet zonder dat je aanbieder het activeert. Dit is meestal je leasemaatschappij of energieleverancier. In hun portal of app moet je een specifieke actie ondernemen. Dit heet soms 'koppelen van je voertuig' of 'activeren van Plug & Charge'. Je geeft hiermee toestemming dat je auto zich mag identificeren bij laadpalen. Dit proces duurt vaak 24-48 uur. Tijdsindicatie: direct activeren in de app, maar activering duurt 1-2 werkdagen.
3. Vind een geschikte laadpaal: Ga op zoek naar een laadpaal die de technologie daadwerkelijk ondersteunt. Niet elke paal doet dit. Grote netwerken zoals Ionity, Allego en Fastned zijn je beste gok. Gebruik een laadapp om te filteren op 'Plug & Charge'-compatibiliteit. Veelgemaakte fout: denken dat elke openbare laadpaal met een CCS-aansluiting geschikt is.
4. Plug & Play: De daadwerkelijke stap is het makkelijkste. Rijd naar de laadpaal, parkeer je auto en pak de laadkabel. Steek de stekker in je auto en daarna in de paal. Binnen enkele seconden zou er een seintje moeten komen (vaak een geluidssignaal of een lampje op de paal) dat de verbinding is gelegd en het laden start. Je hoeft verder niets te doen. Veelgemaakte fout: te snel zijn en de stekker er alweer uittrekken voordat de verbinding tot stand is gekomen. Wacht 5 seconden.
5. Check de status in je app: Hoewel je verder niets hoeft, is het goed om te checken of het geladen wordt in de app van je laadpas-aanbieder. Daar zie je de laadsessie live starten, inclusief stroomsterkte en kosten. Zo weet je zeker dat het werkt en dat de kosten goed geregistreerd worden voor je leaseadministratie.
6. Altijd een back-up: Stop je oude laadpas in het dashboardkastje. Mocht er een storing zijn of blijkt de paal na aankomst toch niet compatible, dan kun je alsnog handmatig starten. Zo sta je nooit voor een dichte deur.

Verificatie-checklist: Ben je er klaar voor?

Niets is vervelender dan aankomen bij een laadpaal, de kabel erin doen en erachter komen dat je alsnog je telefoon of pasje moet pakken. Wil je weten of jij en je auto klaar zijn voor Plug & Charge?

En hoe je het in de praktijk gebruikt? Volg dan deze stappen. We gaan ervan uit dat je een moderne EV rijdt en een laadpas van je leasemaatschappij of energieleverancier hebt.

• Is mijn auto (merk, model, bouwjaar) geschikt voor Plug & Charge / ISO 15118?
• Is de benodigde software-update bij de dealer uitgevoerd?
• Heb ik Plug & Charge geactiveerd in de portal of app van mijn laadpas-aanbieder (leasebedrijf/energieleverancier)?
• Weet ik welke laadnetwerken in mijn regio dit ondersteunen?
• Ligt er een fysieke laadpas in mijn auto als back-up?

De totale tijd om dit te regelen is afhankelijk van je auto en leasemaatschappij, maar reken op een paar dagen tot een week voor de activering.

Om zeker te weten dat je van start kunt, loop je dit lijstje even na: Als je deze vragen met 'ja' kunt beantwoorden, ben je klaar voor de toekomst van elektrisch laden. Het is een kleine moeite voor een enorme stap vooruit in gebruiksgemak.