De opkomst van waterstof-elektrische personenauto's: Een bedreiging voor de batterij?
Je staat bij de pomp, maar in plaats van een slang voor benzine of diesel, pak je een lichtgewicht slang voor waterstof. Binnen drie minuten zit je tank vol en kun je 550 kilometer rijden.
Het klinkt als de toekomst, nietwaar? Tegelijkertijd zie je overal laadpalen opduiken en lijkt de batterij-elektrische auto de standaard te worden.
Dus, is waterstof de nieuwe troef die alles op z'n kop zet, of is het vooral een interessant experiment voor later? De discussie over waterstof versus batterijen is intens. Vooral bij luxe auto's en lease-auto's wordt er goed gekeken naar de voordelen.
Wil je zakelijk rijden met een lage bijtelling en een grote actieradius? Dan moet je weten waar je aan begint. Laten we eens eerlijk kijken naar de feiten en fabels van waterstof-elektrisch rijden (FCEV) en of het de gevestigde orde zoals Tesla, Polestar en de BMW iX een halt kan toeroepen.
Waterstof vs. Batterij: De basis
Om te begrijpen waarom deze discussie zo speelt, moet je weten hoe beide technieken werken. Het zijn allebei elektrische auto's, maar de manier waarop ze hun stroom krijgen, is totaal anders. Een batterij-elektrische auto (BEV), zoals een Tesla Model 3 of een Polestar 2, haalt stroom uit het net.
Je laadt de accu op en rijdt direct op elektriciteit. Het rendement is enorm hoog.
Van de 100% stroom die je in de auto stopt, komt ongeveer 95% daadwerkelijk op de weg terecht. Dat is efficiënt. Een waterstofauto (FCEV), zoals de Toyota Mirai of de Hyundai Nexo, is in feite een elektrische auto met een eigen stroomcentrale aan boord. Je tankt waterstofgas.
In de auto zit een brandstofcel die waterstof omzet in elektriciteit. Die stroom drijft de elektromotor aan. Het nadeel? Het proces is complex.
Eerst moet waterstof gemaakt worden (elektrolyse), getransporteerd, getankt en dan in de auto omgezet worden.
In totaal blijft er maar zo'n 30% tot 35% van de oorspronkelijke energie over om mee te rijden.
Waarom onze auto’s niet op waterstof gaan rijden
De cijfers liegen er niet om. Het energieverlies bij waterstof is groot.
Je gooit eigenlijk veel energie weg voordat je rijdt. Om dat te compenseren, heb je gigantische hoeveelheden duurzame stroom nodig. En dat is precies het knelpunt.
Volgens de huidige prognoses is "groene waterstof" (waterstof gemaakt met wind- en zonnestroom) pas op z'n vroegst vanaf 2030 echt op grote schaal beschikbaar en betaalbaar.
Tot die tijd wordt het gros van de waterstof nog gemaakt met aardgas, wat het milieuvoordeel tenietdoet. Je rijdt dan dus op 'grijze' waterstof, wat vaak slechter is dan een moderne benzineauto. Daarnaast is de infrastructuur een drama.
Er zijn in Nederland nog maar een handjevol waterstoftankstations. Om te rijden moet je er makkelijk bij kunnen.
De valkuil van de vergelijking
Voor lease-rijders is een tankstation dat 50 km omrijden vereist, geen optie.
De laadpalen bij kantoor of thuis zijn veel handiger. Een veelgemaakte fout is het vergelijken van auto's die niet in hetzelfde segment zitten. Neem de Toyota Mirai (FCEV) en een VW e-Golf (BEV). De Mirai heeft een actieradius van 550 km, de e-Golf maar 230 km.
Dat lijkt een overtuigende winst voor waterstof. Maar vergelijk eens appels met appels.
Neem een moderne batterij-elektrische auto uit hetzelfde segment, zoals een Hyundai Kona Electric of Kia e-Niro. Deze hebben een actieradius van 450 km of meer. Dat scheelt amper met de waterstofauto, terwijl de batterijtechnologie enorm snel verbetert.
De prijs is een flinke horde
Bovendien is de accu van de Kona (64 kWh) krachtig genoeg voor dagelijks gebruik. De waterstofauto is nu nog vaak een proefproject, terwijl de batterij-auto's al volwassen zijn.
Waterstof is leuk, maar het kost je een rib uit je lijf. Op dit moment (en de verwachting voor 2025) ligt de aanschafprijs van een waterstofauto rond de €70.000. Dat is fors. Zelfs een luxe lease-auto zoals een Audi e-tron of Tesla Model S ligt vaak lager in de markt of biedt meer waarde voor dat bedrag.
Voor een gemiddelde batterij-elektrische auto betaal je in 2025 ongeveer €46.000. Dankzij de trend van dalende batterijprijzen is dat een prijsverschil van €24.000.
Zelfs met duurder wordende accu's, blijft het gat groot. En dan hebben we het nog niet over de brandstofkosten. Waterstof is op dit moment per kilometer nog veel duurder dan elektrisch laden.
Batterij-elektrisch én waterstof beter dan benzineauto
Hoewel de strijd nu vooral gaat tussen FCEV en BEV, is het belangrijk om te onthouden dat beide technieken schoon zijn tijdens het rijden.
Er komt geen uitlaatgas vrij. Voor de luchtkwaliteit in steden en het verminderen van fijnstof is dit een enorme winst ten opzichte van benzine- en dieselauto's. Als we echt willen verduurzamen, moeten we stoppen met fossiele brandstoffen.
Zowel waterstof als batterijen helpen hierbij. De vraag is alleen: gaan we batterijen huren in plaats van bezitten bij elk automerk?
De kracht van waterstof in andere sectoren
De batterij-auto wint het voorlopig op efficiëntie. Dankzij innovaties in batterijchemie kun je met dezelfde hoeveelheid duurzame energie veel meer kilometers maken in een BEV dan in een FCEV.
Dat is cruciaal als we onze schaarse groene stroom optimaal willen benutten. Waar waterstof wel écht zijn plek gaat veroveren, is daar waar een batterij geen optie is. Denk aan de scheepvaart, zwaar vrachtverkeer en bepaalde industrieën. Hier is het gewicht van een batterij simpelweg te groot en de laadtijd te lang.
Voor deze sectoren is waterstof de ideale energiedrager. Het is licht en kan in grote hoeveelheden worden opgeslagen. Dus, in plaats van waterstof te gebruiken voor jouw lease-auto, wordt het waarschijnlijk ingezet voor de vrachtwagen die jouw pakketje bezorgt of de ferry waar je misschien mee op vakantie gaat.
Praktische tips voor de zakelijke rijder
Wat betekent dit voor jou als je nu een lease-auto of een luxe occasion wilt uitzoeken?
- Kies voor bewezen technologie: De infrastructuur voor elektrisch laden is in Nederland uitstekend geregeld. Met een actieradius van tegenwoordig makkelijk 300 km of meer (zoals de nieuwste modellen van Mercedes EQE of BMW i4), kom je verder dan je denkt.
- Let op de segmenten: Vergelijk waterstofauto's niet met oudere of kleinere elektrische auto's. Vergelijk ze met de moderne BEV's die nu op de markt komen. De verschillen in actieradius worden steeds kleiner.
- Wacht op groene waterstof: Als je overweegt om waterstof te leasen, bedenk dan dat je nu vaak nog op 'grijze' waterstof rijdt. Wacht tot er echt groene waterstof beschikbaar is (na 2030) voordat je deze optie serieus overweegt voor personenvervoer.
- Bekijk de totale kosten: Een waterstofauto van €70.000 is duurder in aanschaf en in gebruik (waterstof is duurder dan stroom). Een elektrische lease-auto is vaak voordeliger in bijtelling en brandstofkosten.
- Houd rekening met het gewicht: Batterijen worden beter en lichter. Waterstof is licht, maar de tanks en systemen zijn zwaar. De nieuwste batterij-auto's bieden al een enorme range zonder dat de auto onhandelbaar wordt.
Hier zijn een paar concrete adviezen die je direct kunt gebruiken: De komende jaren blijft de batterij-elektrische auto de koning van de weg voor personenauto's.
Waterstof is een geweldige belofte voor de toekomst, maar voor nu is het vooral een interessante technologie voor plekken waar batterijen het af laten weten. Voor jouw volgende rit? Ga voor de stekker.