De invloed van de kilometerheffing op de keuze voor een elektrische auto

Stel je voor: je rijdt in een gloednieuwe elektrische Mercedes EQE, fluisterstil en met een acceleratie die je achterover doet slaan. Je leasecontract is geregeld, de laadpaal thuis hangt, en je bent klaar voor de toekomst.

Maar dan komt er een nieuwe rekening: de kilometerheffing. Geen vaste wegenbelasting meer, maar betalen voor elke kilometer die je rijdt.

Dit is geen ver-van-je-bed-show. Het demissionair kabinet werkt aan een grote hervorming van de autobelastingen, en die treft direct jouw keuze voor een elektrische leaseauto. Weg met de bpm en de motorrijtuigenbelasting, en invoeren van een heffing die per kilometer meetelt. Hoe werkt dat precies, en wat betekent het voor jouw portemonnee en rijgedrag?

Wegenbelasting naar voertuigoppervlakte

De motorrijtuigenbelasting (mrb) zoals we die nu kennen, verdwijnt. De grondslag verandert van voertuiggewicht naar voertuigoppervlakte. Simpel gezegd: een grotere auto betaalt meer.

De berekening gaat uit van de spoorbreedte vermenigvuldigd met de wielbasis. Dit is een eerlijkere maatstaf, omdat zwaardere elektrische auto’s nu vaak een tijdelijke korting krijgen, wat op de lange termijn niet houdbaar is.

Een compacte elektrische hatchback zoals de BMW iX1 heeft een kleiner oppervlakte dan een ruime Audi Q8 e-tron, en dat zie je terug in de jaarlijkse vaste lasten. Voor leaserijders betekent dit dat de keuze voor een groot model ineens een stuk duurder kan uitpakken, ook als je hem zakelijk rijdt.

Belasten van gebruik: kilometerheffing

Het echte werk is de kilometerheffing. Je betaalt niet langer voor het bezit van de auto, maar voor het daadwerkelijke gebruik.

Dit is een logische stap, want de maatschappelijke kosten van autoverkeer lopen op.

In 2018 waren die kosten €28,7 miljard. Denk aan €10 miljard voor verkeersongevallen, €8,1 miljard voor files en €6,8 miljard voor onderhoud van de infrastructuur. Een vlak tarief per kilometer is eenvoudig, maar minder rechtvaardig.

Een ritje in de spits door de Randstad veroorzaakt veel meer overlast en kosten dan een ritje over een lege provinciale weg om 10 uur ’s avonds. Daarom pleiten experts voor een gedifferentieerd tarief. Stel, je rijdt in een luxe elektrische lease-auto. Een vlak tarief van €0,10 per kilometer is makkelijk, maar eerlijker is het om rekening te houden met tijd, plaats en voertuigtype.

Een gedifferentieerde kilometerheffing

Rijd je in de spits door een drukke stad? Dan betaal je meer.

Rijd je ’s nachts over een provinciale weg? Dan betaal je minder.

Een zware SUV zoals de Mercedes EQS SUV veroorzaakt meer slijtage aan de weg dan een lichte Volkswagen ID.3, dus ook dat zou terug moeten komen in de kilometerheffing. Buitenlandse voorbeelden laten zien dat het kan. In Stockholm en Singapore werkt zo’n systeem al jaren.

De verwachte filedruk kan met 184% stijgen ten opzichte van 2018 zonder aanvullend beleid.

Een slimme kilometerheffing kan die druk juist verlagen.

Alternatieven minder effectief

Waarom niet gewoon een vast bedrag per jaar? Omdat dat de verkeersdrukte niet beïnvloedt.

Een vlak tarief per kilometer is eenvoudiger, maar minder rechtvaardig en effectief.

Je betaalt hetzelfde voor een ritje door de file als voor een ontspannen tochtje over een lege weg. Dat voelt niet eerlijk en lost het fileprobleem niet op. Ook het afschaffen van alle belastingen is geen optie.

De maatschappelijke kosten moeten worden gedekt. Een gedifferentieerd systeem zorgt ervoor dat automobilisten bewuster kiezen voor hun rijtijd en route, wat de drukte vermindert en de veiligheid verhoogt.

Maatschappelijke kosten lopen op

De kosten van autoverkeer zijn enorm en groeien. Zonder aanpassingen wordt het alleen maar erger. Files kosten ons jaarlijks €8,1 miljard, en dat bedrag stijgt als de economie aantrekt en meer mensen de weg op gaan.

Ongevallen kosten nog eens €10 miljard, en dat terwijl elektrische auto’s vaak zwaarder zijn en daardoor mogelijk meer schade veroorzaken bij een botsing. Gelukkig verbeteren veiligheidssystemen in EV's aanzienlijk.

De infrastructuur moet worden onderhouden, en dat kost €6,8 miljard per jaar. Een kilometerheffing is een manier om deze kosten eerlijk te verdelen.

Wie meer rijdt, betaalt meer. Wie rijdt in drukke tijden, betaalt meer.

Huidige stelsel niet toekomstbestendig

Het huidige systeem van bpm en mrb is niet toekomstbestendig. Elektrische auto’s betalen geen brandstofaccijns en nauwelijks bpm, terwijl ze wel gebruikmaken van dezelfde infrastructuur en files veroorzaken, waarbij de vraag rijst: hoe duurzaam zijn de accu's van elektrische auto's echt in 2026?

Dit zorgt voor een gat in de schatkist. Het demissionair kabinet presenteert opties voor een herziening, en een van de belangrijkste voorstellen is het afschaffen van de bpm en het invoeren van een kilometerheffing. Dit is een logische stap, maar het vraagt om een zorgvuldige uitwerking. Leaserijders moeten weten waar ze aan toe zijn, en de overheid moet duidelijk communiceren over de voordelen, zoals minder files en een eerlijkere verdeling van de kosten.

Schade van de auto is tijds- en plaatsafhankelijk

Een auto veroorzaakt niet altijd even veel schade. In de spits in Amsterdam is de impact veel groter dan op een lege provinciale weg om drie uur ’s nachts.

Daarom is het belangrijk om de kilometerheffing te differentiëren naar tijd en plaats. Dit stimuleert automobilisten om buiten de spits te rijden of te kiezen voor alternatieven zoals het openbaar vervoer. Voor leaserijders betekent dit dat ze hun rijgedrag kunnen aanpassen om kosten te besparen.

Rijd je zakelijk veel in de spits? Misschien is het slimmer om een deel van de rit over te laten aan een collega of te kiezen voor een flexibele leasevorm.

Voer kilometerheffing in om maatschappelijke kosten auto te blijven dekken

De kilometerheffing is een logische en eerlijke manier om de maatschappelijke kosten van autoverkeer te dekken. Het zorgt ervoor dat automobilisten betalen voor wat ze gebruiken, en het stimuleert slimmer rijgedrag.

Voor elektrische rijders betekent dit dat de voordelen van een lage mrb en geen bpm worden aangevuld met een usage-based heffing. Dit is geen straf, maar een manier om de toekomst van mobiliteit veilig te stellen. Met een gedifferentieerd systeem dat rekening houdt met tijd, plaats en voertuigtype, wordt de overstap naar elektrisch rijden nog aantrekkelijker, zolang de heffing eerlijk wordt toegepast.

Praktische tips voor leaserijders

Wil je optimaal profiteren van de overstap naar een kilometerheffing? Ontdek de toekomst van de klassieke auto in een elektrische wereld en kies een elektrische auto die past bij je rijbehoeften.

Een compacte model zoals de BMW i4 is zuiniger in gebruik en heeft een kleiner voertuigoppervlakte, wat scheelt in de vaste lasten. Plan je ritten buiten de spits om te besparen op de kilometerheffing. Overweeg een leasecontract met flexibele kilometerabonnementen, zodat je alleen betaalt voor wat je rijdt. En houd de ontwikkelingen in de gaten: het volgende kabinet beslist over de invoering, dus blijf op de hoogte van de laatste plannen.