Slim laden (Smart Charging): besparen op je energierekening met je EV
Een gloednieuwe Porsche Taycan of Mercedes EQS op de oprit. Je kijkt ernaar uit om te genieten van die stille, krachtige acceleratie.
Maar dan komt de eerste energierekening. Au. Dat kan even schrikken zijn, vooral als je net een flinke leasebak op de oprit hebt staan. Het goede nieuws? Je EV is veel slimmer dan je denkt.
Met slim laden, oftewel Smart Charging, kun je honderden euro’s per jaar besparen, zonder dat je er moeite voor doet.
Het is alsof je auto zijn eigen boekhouding bijhoudt, op zoek naar de goedkoopste stroom. Geen gedoe, gewoon een lagere rekening en een blij gevoel. Laten we eens kijken hoe dat precies werkt en hoe jij daarvan profiteert.
Wat is slim laden eigenlijk?
Stel je voor: je zet je auto aan de lader, net als altijd.
Normaal gesproken begint hij direct met laden, op welk moment dan ook. Of het nu midden in de middag is (duur) of midden in de nacht (goedkoop).
Slim laden is de stekker-variant van een slimme thermostaat. Je auto en je laadpaal communicen met elkaar en met het net. Ze weten precies wanneer de stroom goedkoop is, en wanneer het net rustig is. Je auto laadt dus niet op zodra je hem aansluit, maar wanneer het écht voordelig is.
Het enige wat jij doet, is aangeven wanneer je weer weg moet.
Bijvoorbeeld: "Morgen om 08:00 uur moet ik 80% hebben." De slimme laadpaal regelt de rest. Hij zorgt dat de accu vol is net voordat je weggaat, maar dan op de meest efficiënte en goedkope momenten. Je hoeft dus niet meer na te denken over piekuren of daluren; het gaat allemaal automatisch. Dit is de standaardfunctionaliteit die je bijna standaard krijgt bij een laadpaal van merken zoals ABB, Alfen of Easee, vaak gekoppeld aan een app.
Waarom dit echt verschil maakt (vooral voor jou)
Je leasecontract dekt misschien de laadkosten, maar als je thuis laadt, betaal je dat zelf. En met de huidige energieprijzen kan dat flink oplopen.
Neem een gemiddelde EV met een 80 kWh accu. Volledig opladen kost je zonder slim laden al gauw €40 tot €50 (bij 50 cent per kWh). Met slim laden kan dat tarief zakken naar bijvoorbeeld €0,23 per kWh in de daluren.
Dat scheelt al snel €20 per lading. Tel dat op bij 2 à 3 ladingen per week, en je bent zo €150 per maand kwijt.
Dat is een leasebedrag voor een kleine tweede auto. Het is niet alleen goed voor je portemonnee, maar ook voor het elektriciteitsnet. Stel je voor dat iedereen met een EV om 18:00 uur thuiskomt en direct gaat laden. Het net kan dat niet aan.
Dat leidt tot spanning- en capaciteitsproblemen, wat de netbeheerder dwingt om dure investeringen te doen. Door slim te laden, spreiden we die vraag.
Jij laadt 's nachts op, terwijl de rest van de wijk slaapt. Je bent dus onderdeel van de oplossing, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Zo ben je een slimme EV-rijder.
De kern van slim laden: hoe het werkt
Het draait allemaal om een slimme laadpaal en een goede internetverbinding. De meeste moderne laadpalen hebben een ingebouwde internetconnectie (via WiFi of 4G).
Via een app op je telefoon stel je een aantal dingen in.
Allereerst je voorkeuren: hoe laat moet de auto klaar zijn? En hoe vol? De meeste experts adviseren om je accu tot 80% te laden voor de levensduur, tenzij je een lange rit maakt. Je geeft dus aan: "Morgen om 07:30 uur, 80% vol." De paal doet de rest.
De paal ontvangt dan prijsinformatie van je energieleverancier (via een zogenaamde 'dynamic pricing' signaal) of kijkt naar de marktprijzen. In Nederland hebben we een daluur die meestal begint om 23:00 uur. De slimme laadpaal plant het laadproces zo in dat het grootste deel van de energie wordt betrokken tussen 23:00 en 07:00 uur. Als de accu leeg is, start hij dus niet direct, maar wacht tot het 's avonds laat is.
Modellen en prijzen voor je laadpaal
De techniek hierachter heet OCPP (Open Charge Point Protocol), een open standaard waarmoor laadpalen en software van verschillende merken met elkaar kunnen praten.
Om slim te laden, heb je een 'slimme' laadpaal nodig. De goedkoopste optie is vaak de basisversie van je netbeheerder of een universeel model.
Een uitstekende optie is de Alfen Eve Single Pro-line. Dit is een Nederlands topmodel, zeer betrouwbaar en vaak te zien bij bedrijven en luxe huizen. Hij is te koop vanaf ongeveer €1.200,- exclusief installatie.
Dit model heeft alle slimme functionaliteiten ingebouwd en is klaar voor de toekomst.
Een andere populaire keuze, vooral voor de tech-savvy rijder, is de Zaptec Go. Deze Noorse paal is iets compacter en heeft een prachtig design. De prijs ligt rond de €1.000,- tot €1.300,-.
Wat deze paal leuk maakt is de integratie met zonnepanelen. Je kunt instellen dat de auto alleen laadt als je eigen opwek hoog is.
De rol van je leasecontract en laadpas
Ook de ABB Terra AC Wallbox is een industriële krachtpatser die vaak bij luxe lease-auto's wordt geplaatst.
De aanschafprijs ligt in dezelfde range, rond de €1.100,-. Vergeet de installatie niet; reken op €400 - €700 voor een elektricien, afhankelijk van de meterkast. Rijdt je in een lease-auto?
Dan is de kans groot dat de laadpas van de leasemaatschappij is voorzien van 'slimme' software. Merken zoals LeasePlan, Alphabet of Athlon gebruiken apps zoals AllCharge of NewMotion. In die app kun je vaak je thuistandplaats invoeren als 'favoriete laadplek'. Wanneer je daar laadt, worden de laadsessies automatisch verwerkt en vaak verrekend met je werkgever volgens een thuislaadvergoeding.
Het slimme deel zit hem erin dat de laadpas-adapter in de paal communiceert met de back-end van de leasemaatschappij.
Die ziet dat je aan het thuisladen bent en kan, indien afgesproken, de laadkosten direct verrekenen tegen een gunstiger tarief dan op een openbaar laadpunt. Vraag je wagenparkbeheerder naar de mogelijkheden voor 'thuisladen met dynamische tarieven'.
Soms is dit al standaard inbegrepen, soms moet je het activeren via de app. Dit is vaak nog voordeliger dan laden via een eigen energiecontract.
De ultieme combinatie: Zonnepanelen, Thuisbatterij en Slim Laden
Wil je écht het maximale halen? Dan combineer je slim laden met je eigen zonnepanelen.
Stel: je hebt een prachtige Audi e-tron GT op de oprit en 10 zonnepanelen op het dak. Op een zonnige dag produceer je meer stroom dan je verbruikt. Die overtollige stroom gaat nu terug naar het net, waar je er maar weinig voor krijgt.
Met een slimme laadpaal kun je dit anders regelen. De laadpaal meet de productie van je zonnepanelen (via een meterkast-module of API).
Zodra de zon volop schijnt en je panelen 7 kW produceren, start de laadpaal automatisch op. Je laadt je auto dus letterlijk op met gratis zonnestroom. Wil je weten hoe dit proces werkt? Lees dan het verschil tussen AC-laden en DC-laden simpel uitgelegd. Dit heet 'load balancing'.
Je hoeft niets te doen, de paal regelt het. Dit bespaart je de volle kilowatt-prijs van het net.
Als je zonnepanelen een investering van €5.000 zijn, verdien je die extra investering voor de slimme laadpaal (ca. €300 meer) vaak binnen een jaar terug.
Heb je een thuisbatterij (zoals de Tesla Powerwall of een model van Sonnen)? Dan wordt het nog mooier. De slimme laadpaal kan ook met de batterij praten. Dankzij bidirectioneel laden kun je bovendien instellen dat de auto pas laadt als de thuisbatterij vol is.
Zo laad je je auto altijd met de allerlaagste energieprijs: je eigen opgeslagen zonnestroom. De combinatie van zonnepanelen, een thuisbatterij en een slimme laadpaal is de gouden formule voor de meest economische EV-rijder, waarbij je ook leert hoe de koeling en verwarming van je EV-batterijpakket werkt.
Praktische tips om vandaag nog te besparen
Je hoeft niet te wachten tot je een nieuwe laadpaal koopt. Als je een slimme meter hebt, kun je vaak al beginnen.
De meeste energieleveranciers zoals Vattenfall, Eneco of Essent bieden apps aan die je kunt koppelen aan je laadpaal. Of je gebruikt de app van je laadpaal zelf. Hieronder een concreet stappenplan om direct te besparen. Met deze stappen zet je je EV direct in zijn slimste stand.
- Check je energiecontract: Heb je een dynamisch contract (bijv. via ANWB Energie of Zonneplan)? Dan verandert je stroomtarief elk uur. De slimme laadpaal past zich hier automatisch op.
- Stel een vertrektijd in: Open de app van je laadpaal of auto. Zoek naar 'Vertrektijd' of 'Aankomsttijd'. Vul je werkdag in (bijv. 08:00 uur). De auto is dan precies op tijd vol, maar laadt vooral 's nachts.
- Gebruik de 'Zon' modus: Als je zonnepanelen hebt, activeer deze functie in de app van je laadpaal (bijv. bij Easee of Alfen). Je auto laadt dan automatisch wanneer de zon schijnt.
- Laad tot 80%: Tenzij je een lange rit maakt, is 80% de ideale stand. Het laadproces vlakt daarna af en duurt langer, wat inefficiënt is voor je energieverbruik en de accu.
- Vraag je leasemaatschappij: Stuur een mailtje naar je wagenparkbeheerder: "Kan ik gebruikmaken van dynamische tarieven voor thuisladen?" Vaak is dit een opt-in die je zelf moet activeren.
Je bespaart niet alleen geld, maar je rijdt ook gewoonweg relaxter. Want het fijnste gevoel?
Weten dat je auto aan het laden is terwijl jij slaapt, en dat je de volgende ochtend instapt in een volle, betaalbare accu.
Dat is pas écht genieten van je luxe leasebak.