Operational lease op de balans: wijzigingen onder IFRS 16 regelgeving

Stel je voor: je tekent een leasecontract voor een gloednieuwe Audi e-tron GT. Lekker rijden, geen zorgen over onderhoud, en elke maand een vast bedrag.

Tot voor kort hoefde die auto niet op je bedrijfsbalans te staan.

Dat verandert nu, onder IFRS 16. Je leasecontract is ineens een schuld. Dat klinkt ingewikkeld, maar het is vooral een kwestie van weten wat het doet met je cijfers. We gaan het er rustig over hebben, alsof we samen aan de keukentafel zitten.

Wat is IFRS 16 eigenlijk?

IFRS 16 is een internationale regel voor financiële verslaglegging. Simpel gezegd: het zorgt ervoor dat operationele leases voortaan op de balans komen te staan.

Vroeger, onder IAS 17, was dat anders. Dan huurde je bijvoorbeeld een Tesla Model 3 via operational lease. Die auto stond niet op je balans, alleen de leasebetalingen verschenen in de resultatenrekening. Dat was lichter voor je cijfers.

IFRS 16 maakt daar een einde aan. Nu moet je voor bijna elke leaseovereenkomst langer dan een jaar een 'gebruiksrecht' activeren en een bijbehorende schuld.

Je balans wordt dus zwaarder. Het doel? Transparanter maken hoeveel schuld een bedrijf echt heeft.

Vooral voor grote leases, zoals een luxe elektrische auto, heeft dit impact. Denk aan een leasecontract voor een Mercedes EQS van €1.200 per maand. Onder IFRS 16 zet je de totale leaseverplichting (bijvoorbeeld 48 maanden × €1.200 = €57.600) als schuld op je balans.

Tegelijkertijd activeer je een 'gebruiksrecht' van hetzelfde bedrag. Je balans groeit, maar je eigen vermogen blijft even groot. Het is een boekhoudkundige verschuiving, maar wel eentje met gevolgen.

Waarom dit voor jou als ondernemer belangrijk is

Je balans zegt iets over je financiële gezondheid. Een zwaardere balans door lease kan je financiële ratio's beïnvloeden.

Denk aan je solvabiliteit (eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen). Als je schuld stijgt, daalt je solvabiliteit. Banken en investeerders kijken hier naar.

Een lagere solvabiliteit kan het moeilijker maken om extra financiering te krijgen.

Maar er is ook goed nieuws. Je resultatenrekening verandert niet veel. Onder IFRS 16 vervang je de leasebetalingen door twee componenten: afschrijving op het 'gebruiksrecht' en rente over de leaseschuld.

Het totaalbedrag blijft ongeveer hetzelfde. Voor een Tesla Model S lease van €1.500 per maand, zie je nu een afschrijving van bijvoorbeeld €1.000 en €500 rente.

Je winst blijft dus stabiel. Een praktisch voordeel: je balans laat nu beter zien hoeveel je werkelijk gebruikt.

Als je bedrijf groeit en je neemt extra elektrische auto's, zie je die investering terug in je cijfers. Dat kan juist positief zijn voor investeerders die geloven in je groeiplannen. Het draait allemaal om de juiste uitleg aan je accountant of bank.

Hoe werkt het in de praktijk? De kern uitgelegd

Stel, je sluit een operationeel leasecontract voor een Porsche Taycan. De looptijd is 4 jaar, met een maandbedrag van €1.800.

Onder IFRS 16 bereken je de totale leaseverplichting: 48 × €1.800 = €86.400. Dit bedrag zet je als schuld op je balans. Daarnaast activeer je een 'gebruiksrecht' van €86.400.

Dit is het recht om de auto te gebruiken. Elke maand schrijf je af op het 'gebruiksrecht'.

Bij een lineaire afschrijving over 4 jaar is dat €86.400 / 48 = €1.800 per maand. Tegelijkertijd betaal je rente over de leaseschuld. De rente is niet lineair; in het begin is hij hoger, later lager.

Stel de rente is 5% op de openstaande schuld. De eerste maand is dat €86.400 × 5% / 12 = €360.

Je totale kosten per maand zijn dan €1.800 (afschrijving) + €360 (rente) = €2.160.

Dat is iets meer dan de oorspronkelijke leasebetaling, maar het totaal over de looptijd is vergelijkbaar. Er is een uitzondering: leases korter dan 12 maanden of leases van lage waarde (meestal onder €5.000). Die mag je nog steeds direct als kosten boeken. Dus als je een kleine elektrische lease-auto neemt voor een kort project, blijft het simpel.

Maar voor die luxe Audi e-tron GT of Mercedes EQS geldt de nieuwe regel wel. Je moet ook letten op de rentevoet.

Die hangt af van je kredietwaardigheid en de leasevoorwaarden. Een bedrijf met sterke cijfers krijgt een lagere rente, wat de totale kosten verlaagt. Vraag altijd om een specificatie van de rente in je leasecontract.

Verschillen tussen operational en financial lease onder IFRS 16

Operationele lease was vroeger 'huur zonder eigendom'. Je betaalde voor gebruik, maar de auto bleef van de leasemaatschappij.

Financial lease was anders: je kreeg de auto economisch eigendom, met alle lasten en voordelen. Onder IFRS 16 lijken beide nu meer op elkaar, omdat beide op de balans komen. Maar er zijn nog steeds verschillen.

Bij operationele lease (nu met IFRS 16) activeer je een 'gebruiksrecht' en een schuld.

Je schrijft af op de auto, maar je bent geen eigenaar. Bij financial lease was je al eigenaar voor de boekhouding. Je activeerde de auto direct en schreef hem af. Het voordeel van financial lease was dat je investeringsaftrek kon krijgen. Wil je weten hoe je een leasecontract in je eenmanszaak verwerkt?

Bij operationele lease onder IFRS 16 is dat niet altijd zo, want je bent geen eigenaar. Prijsindicatie: een operationele lease voor een BMW i7 (luxe elektrische sedan) kost ongeveer €2.000 per maand bij 4 jaar looptijd.

Onder IFRS 16 zet je €96.000 op de balans. Bij financial lease betaal je misschien €2.500 per maand, maar je bent eigenaar en kunt de auto na afloop kopen voor een restwaarde van €40.000. Financial lease voor startende ondernemers biedt vaak uitkomst als je eigendom wilt en langdurig wilt afschrijven, ook zonder jaarcijfers.

Een andere variant is de 'sale-and-leaseback'. Je verkoopt je auto aan een leasemaatschappij en least hem direct terug.

Dit kan handig zijn om cash vrij te maken. Maar onder IFRS 16 moet je de lease alsnog op de balans zetten. Voor een Porsche Taycan met een waarde van €120.000, krijg je misschien €100.000 cash, maar je leaseschuld is €96.000. Overleg met je accountant of dit voordelig is.

Praktische tips voor ondernemers

Check eerst je huidige leasecontracten. Vraag aan je leasemaatschappij of ze de IFRS 16-berekening voor je maken.

Veel bedrijven, zoals LeasePlan of Athlon, bieden dit aan. Zo weet je precies wat er op je balans komt. Voor een Tesla Model 3 lease van €1.000 per maand, krijg je dan een schuld van €48.000 (bij 4 jaar).

Praat met je accountant. Laat je balans doornemen en kijk hoe de nieuwe schuld je ratio's beïnvloedt.

Misschien kun je andere activa verkopen om de schuld te compenseren. Of kies voor een kortere looptijd om de schuld te verlagen. Een looptijd van 3 jaar in plaats van 4 scheelt al 25% op de totale verplichting. Denk na over je lease-strategie.

Wil je blijven kiezen voor operationele lease vanwege de service (onderhoud, verzekering inbegrepen)? Prima, maar verdiep je eerst in het verschil tussen financial lease en operational lease voor de DGA, zodat je rekening houdt met de balanslasten.

Of stap over op financial lease als je de auto lang wilt houden. Voor een Audi e-tron GT van €100.000, kun je financial lease overwegen als je van plan bent hem na 5 jaar te kopen. Gebruik de nieuwe regels in je voordeel.

Leg aan investeerders uit hoe je groeiplannen de balans versterken. Bijvoorbeeld: "We nemen 5 extra elektrische auto's om ons wagenpark te verduurzamen.

De schuld stijgt, maar onze omzet groeit ook." Zo toon je aan dat je de situatie beheerst. Sluit af met een actie: neem contact op met je leasepartner of accountant. Wij helpen je graag verder met luxe auto lease en elektrisch rijden. Zo blijf je financieel fit en rijd je in stijl.