Hoe controleer je de gezondheid van je accu (State of Health) zelf?

Het voelt soms als een gok: hoe gezond is je accu eigenlijk?

Je rijdt een luxe lease-auto, misschien een Tesla Model 3, een BMW iX of een Polestar 2, en je wilt weten of je nog ver kunt komen zonder onaangename verrassingen. Je hoeft niet naar een dure garage voor een simpele check. Je kunt dit zelf, zonder technische bril. In deze stap-voor-stap handleiding lees je precies hoe je de State of Health (SoH) van je accu controleert, met je eigen handen en een telefoon.

Het enige wat je nodig hebt is een beetje tijd, een telefoon met Bluetooth en de juiste app. Klaar om te kijken hoe je batterij ervoor staat?

Wat je nodig hebt: materialen en voorwaarden

Voor je begint, zorg je dat je de juiste spullen bij de hand hebt. Je hoeft niets ingewikkelds te kopen.

De meeste elektrische auto’s van de afgelopen jaren werken met een OBD-II poort.

Dat is een kleine connector onder het stuur of in de middenconsole. Die poort is je toegang tot de accugegevens. Je hebt een OBD-II scanner nodig.

Die kun je kopen voor €30 tot €80, afhankelijk van het merk en model. Een populaire optie is de Veepeak OBDCheck BLE+, of de OBDLink MX+. Beide werken met Bluetooth en zijn geschikt voor iOS en Android. Daarnaast download je een app.

Voor Tesla’s is de app Tessie of ScanMyTesla ideaal. Voor andere merken zoals BMW, Audi, of Polestar werkt de app Car Scanner ELM OBD2 vaak goed.

Deze apps zijn vaak gratis of kosten een paar euro. Zorg dat je telefoon genoeg batterij heeft en dat de auto in het contact staat (niet per se aan, maar wel aan de laadpoort of in het contact).

Verder heb je nog een paar simpele dingen nodig: een rustige plek, een laadkabel voor het geval je de auto wilt opladen na de meting, en een notitieblok of de app Notities om je resultaten te noteren. De meting zelf duurt ongeveer 10 tot 15 minuten, inclusief het instellen van de scanner.

Stap 1: Sluit de OBD-II scanner aan

1. Zoek de OBD-II poort in je auto. Bij de meeste luxe lease-auto’s zit deze onder het stuur, links of rechts. Bij sommige modellen zit hij in de middenconsole. Voel even met je hand, je voelt een rechthoekig stopcontact.
2. Sluit de OBD-II scanner aan. Steek de stekker stevig in de poort. Je voelt een lichte klik. De scanner krijgt nu stroom van de auto. Een klein lampje op de scanner knippert.
3. Zet het contact aan. Je hoeft de motor niet te starten, maar de auto moet wel ‘aan’ staan. Bij een elektrische auto betekent dit dat je de auto activeert, bijvoorbeeld door op het pedaal te drukken of de startknop in te drukken. De boordcomputer moet actief zijn.
4. Open de app op je telefoon. Kies de juiste scanner in de Bluetooth-lijst. Meestal staat er iets als ‘OBDLink MX+’ of ‘Veepeak BLE’. Tik erop om te koppelen.
5. Wacht tot de app verbinding maakt. Dit duurt meestal 5 tot 10 seconden. Als het niet lukt, controleer of de scanner goed is aangesloten en of de auto aan staat.

Veelgemaakte fout: je vergeet het contact aan te zetten. De scanner heeft dan geen verbinding met de auto. Ook kun je de verkeerde Bluetooth-device kiezen. Controleer altijd de naam op de scanner.

Stap 2: Open de juiste gegevens in de app

Nu je verbonden bent, ga je naar de juiste meetfunctie in de app.

In de meeste OBD-apps vind je een sectie ‘Live Data’ of ‘Parameters’. Zoek naar termen als ‘Battery State of Charge’ (SoC) en ‘Battery Health’ of ‘State of Health’ (SoH).

Bij Tesla’s zie je deze gegevens vaak direct in ScanMyTesla of Tessie. Bij andere merken moet je soms een specifieke PID (parameter ID) toevoegen. Die vind je in de app onder ‘Add PID’ of ‘Custom Parameters’. Stel je rijdt in een BMW iX.

Je zoekt naar de parameter ‘Battery State of Health’. Bij een Polestar 2 kun je vaak ‘Battery Capacity’ en ‘SoH’ vinden onder ‘EV Parameters’.

Bij een Audi e-tron is het soms ‘High Voltage Battery Health’. De app toont nu een lijst met getallen. Je ziet de actuele laadstatus, de temperatuur van de accu en de SoH.

De SoH wordt uitgedrukt in een percentage. 100% betekent dat de accu nog gloednieuw is.

80% betekent dat de accu ongeveer 20% capaciteit heeft verloren. Voorkom vervelende 12V accu problemen: je kijkt namelijk vaak naar de verkeerde parameter.

Controleer of je echt ‘State of Health’ selecteert, niet alleen ‘State of Charge’. De SoC laat zien hoe vol de accu nu is, niet hoe gezond hij is.

Stap 3: Lees de SoH-waarde af en noteer deze

Zodra je de SoH-waarde ziet, schrijf deze direct op. Noteer ook de datum, de kilometerstand en de buitentemperatuur.

De SoH-waarde kan variëren afhankelijk van de temperatuur en de laadstatus. Bij koud weer kan de SoH iets lager lijken, maar dat is tijdelijk. Voorbeeld: je ziet een SoH van 92% bij een kilometerstand van 45.000 km op een Tesla Model 3.

Of 88% bij een BMW iX met 60.000 km. Schrijf ook de laadstatus op: hoe vol was de accu tijdens de meting?

Idealiter meet je bij een laag laadpercentage (tussen 20% en 80%) voor de meest nauwkeurige waarde.

Herhaal de meting na een paar dagen bij verschillende laadniveaus. Zo krijg je een beter beeld. De SoH kan licht schommelen, maar een stabiele waarde tussen 85% en 100% is normaal voor een lease-auto van een paar jaar oud. Veelgemaakte fout: je noteert alleen het percentage zonder context.

Zonder kilometerstand en temperatuur zegt de SoH weinig. Ook kun je de meting doen bij een extreem laag of hoog laadpercentage, wat de uitslag vertekent.

Stap 4: Vergelijk met normale waarden en interpretatie

Nu je de SoH-waarde hebt, vergelijk je deze met normale waarden voor jouw auto.

Voor een luxe lease-elektrische auto is een SoH van 90-100% na 2 jaar en 50.000 km gebruikelijk. Bij 100.000 km mag je een SoH van 85-90% verwachten. Een lagere waarde kan wijzen op intensief gebruik, veel snelladen of extreme temperaturen.

Als je SoH lager is dan 80% na 50.000 km, is het verstandig om contact op te nemen met de leasemaatschappij of de dealer. Voor lease-auto’s zit er vaak garantie op de accu tot 8 jaar of 160.000 km, met een minimale capaciteit van 70%.

Check je leasecontract voor de exacte voorwaarden. Voorbeeld: een Tesla Model 3 met 80.000 km en een SoH van 85% is nog gezond.

Een Polestar 2 met 30.000 km en een SoH van 82% kan duiden op een probleem, zeker als je veel snelladen hebt gedaan. Gebruik je gezond verstand: hoe lager de SoH, hoe korter de actieradius. Veelgemaakte fout: je maakt je direct zorgen bij een SoH van 88%. Dat is vaak normaal. Pas als je SoH onder de 80% zakt bij lage kilometerstanden, is er reden tot zorg.

Stap 5: Extra checks: temperatuur, laadgedrag en snelladen

Naast de SoH is het slim om andere gegevens te checken. Kijk naar de accutemperatuur.

Een ideale temperatuur ligt tussen 20°C en 30°C. Als je accu vaak boven de 35°C komt, bijvoorbeeld door veel snelladen in de zomer, kan dat de levensduur verkorten. In de app zie je de temperatuur realtime. Check ook het laadgedrag.

Hoe snel laadt je auto op? Bij een normale laadsessie zou een 75 kWh accu in ongeveer 30 minuten van 20% naar 80% moeten laden bij een 150 kW laadpaal. Mocht je onverhoopt stil komen te staan, dan is het goed om te weten hoe pechhulp bij een lege accu werkt.

Als het veel langzamer gaat, kan dat wijzen op accudegradatie of een probleem met de laadpoort.

Snelladen is handig, maar niet altijd vriendelijk voor de accu. Probeer snelladen te beperken tot 2-3 keer per week en laad niet tot 100% bij een snellader. De app toont ook hoe vaak je hebt gesneld, als je die gegevens bijhoudt.

Veelgemaakte fout: je controleert alleen de SoH en vergeet de temperatuur en laadgeschiedenis. Een hoge temperatuur kan de SoH tijdelijk beïnvloeden. Ook kun je te snel oordelen na één meting; herhaal het voor een betrouwbaar beeld.

Verificatie-checklist: is je accu gezond?

• Heb je de OBD-II scanner correct aangesloten en verbonden met de app?
• Heb je de State of Health (SoH) afgelezen en genoteerd met kilometerstand en temperatuur?
• Ligt je SoH tussen 85% en 100% voor een lease-auto van 2-5 jaar oud?
• Heb je de meting herhaald bij verschillende laadniveaus (20%-80%)?
• Heb je gecontroleerd of de accutemperatuur normaal is (20-30°C)?
• Heb je gekeken naar je laadgedrag: hoe vaak snelladen en tot welk percentage?
• Is de actieradius nog redelijk vergelijkbaar met de fabrieksopgave?
• Heb je contact opgenomen met de leasemaatschappij als de SoH onder 80% zit bij lage kilometerstanden?

Als je alle punten kunt afvinken, weet je dat je accu in goede staat is. Zo niet, plan dan een afspraak bij de dealer of leasemaatschappij voor een professionele check. Je lease-auto verdient het om gezond te blijven, en jij verdient de zekerheid van een betrouwbare accu, zeker omdat de 12V accu vaak de zwakste schakel is.