De werking van de 'on-board charger' en waarom deze de laadsnelheid beperkt
Je staat aan een laadpaal, je hebt net je gloednieuwe lease-Tesla Model S Plaid of je Porsche Taycan Turbo S geparkeerd.
Je verwacht een bliksemsnelle sessie, want die 350 kW laadpaal staat er glimmend bij. Maar je auto laadt ‘maar’ met 22 kW. Waarom? Het antwoord zit ‘m in een onderdeel dat je nooit ziet, maar elke dag gebruikt: de on-board charger (OBC). Dit is het smalle nekje van de fles waar al jouw laadvermogen doorheen moet.
Voor ons als elektrische rijders en lease-rijders is dit een cruciaal stukje techniek. Het bepaalt namelijk hoe snel je weer op pad kunt, zowel thuis aan de wallbox als onderweg bij een snellader.
In dit artikel duiken we in de wereld van de OBC. We gaan uitleggen wat het precies doet, waarom het je laadsnelheid beperkt bij wisselstroom (AC), en welke verschillen er zijn tussen de auto’s die je bij ons kunt leasen.
Dus pak een bak koffie, en laten we eens kijken wat er onder de motorkap van je laadplezier gebeurt.
Wat is die 'on-board charger' eigenlijk?
Stel je voor: je hebt een enorme waterleiding nodig om een zwembad te vullen. Hoe meer water, hoe sneller het zwembad vol is.
De stroomkabel van de laadpaal is de hoofdwaterleiding. De on-board charger (OBC) is de kraan in je auto die de watersnelheid regelt. Zonder die kraan stroomt het water meteen je auto in, wat alles zou slopen.
De OBC is dus een essentieel stuk veiligheidstechniek. De officiële naam is wisselstroom-naar-gelijkstroomomvormer.
Klinkt ingewikkeld, maar het is simpel. Stroom uit het stopcontact of laadpaal is wisselstroom (AC). Je accu, de batterij van je auto, kan alleen gelijkstroom (DC) opslaan. De OBC pakt die AC-stroom, zet hem om naar DC-stroom en regelt tegelijkertijd hoeveel vermogen de accu krijgt.
Dit proces zorgt voor de juiste spanning en stroomsterkte voor jouw batterij. Deze omvormer zit letterlijk in de auto ingebouwd, meestal ergens bij de aandrijflijn of de accu.
Bij de meeste auto’s is het een compact blok, maar bij krachtige luxe-auto’s kan het een flinke unit zijn. Zonder OBC kun je niet laden. Punt uit. Het is de poortwachter van je energievoorziening en bepaalt voor een groot deel je dagelijkse gemak.
Waarom bepaalt de OBC jouw laadsnelheid?
Het draait allemaal om het verschil tussen AC- en DC-laden. Bij een snellader aan de snelweg laad je direct DC-stroom de batterij in.
De omvormer zit dan in de laadpaal zelf. Je auto heeft dan alleen nog een soort directe verbinding met de accu nodig. Je laadsnelheid hangt dan af van de capaciteit van je accu en de techniek van de auto. Een Porsche Taycan Turbo S kan bijvoorbeeld tot 270 kW DC-laden.
Thuis of bij een laadpaal op het werk laad je bijna altijd met wisselstroom (AC). De stroomsterkte is hier lager en de spanning is 230V (of 400V bij driefase).
Nu komt jouw OBC in actie. De maximale snelheid waarmee hij deze stroom kan verwerken, is je maximale AC-laadsnelheid.
Veel luxe auto’s hebben een OBC die maximaal 11 kW aankan. Sommige modellen, zoals de Tesla Model S, hebben standaard een 16,5 kW of zelfs 22 kW OBC. Stel je voor: je laadpaal levert 22 kW.
Je rijdt een auto met een 11 kW OBC. Zelfs bij moderne 800-volt systemen laad je in dit geval maar met 11 kW.
De extra 11 kW die de paal aanbiedt, kan je auto niet verwerken. Het is alsof je een brandslang op een tuinslang aansluit; je tuinslang kan het volume niet aan. De OBC is dus de flessenhals. Dit is de reden waarom een snellader soms sneller is dan je thuislader, zelfs als je auto een krachtige OBC heeft.
De on-board charger is de flessenhals van je laadproces. Hij bepaalt hoeveel stroom je auto aankan bij de meeste laadpalen.
De techniek achter de beperking: vermogen en warmte
Waarom bouwen autofabrikanten niet gewoon een super-grote OBC in elke auto? De reden is een combinatie van kosten, gewicht en warmte.
Een krachtigere OBC, bijvoorbeeld een 22 kW exemplaar, is groter, zwaarder en duurder dan een 11 kW versie. Voor een lease-auto telt elk kilootje, en natuurlijk de leaseprijs. Fabrikanten kiezen vaak voor een 11 kW OBC als de beste balans voor de meeste gebruikers.
Een OBC zet stroom om, en dat proces produceert warmte. Hoe meer vermogen, hoe meer warmte.
Je wilt niet dat je OBC oververhit raakt tijdens een lange laadsessie. Daarom moet deze goed gekoeld worden. Dat betekent extra koelkanalen, vloeistoffen en geavanceerde systemen in je high-performance EV.
Dit maakt het technisch complexer en duurder. Een 22 kW OBC produceert aanzienlijk meer warmte dan een 11 kW versie.
Stel je voor, je leaset een BMW iX xDrive50. Deze heeft een 11 kW OBC.
Je kunt bij een laadpaal maximaal 11 kW laden. Een kleinere lease-auto, zoals een Renault Megane E-Tech, heeft soms ook een 11 kW OBC, terwijl een Tesla Model 3 Long Range een 11 kW OBC heeft. De Tesla Model S Plaid heeft standaard een 16,5 kW OBC, en optioneel zelfs een 22 kW OBC. Dat maakt een enorm verschil in gebruiksgemak.
Prijzen en modellen: wat zit er in jouw lease-auto?
De prijs van een OBC zit verwerkt in de totale aanschafprijs van de auto. Als je een lease-auto uitkiest, let je misschien niet direct op deze specificatie.
Toch is het goed om te weten welke modellen welke OBC hebben.
Over het algemeen geldt: hoe duurder en krachtiger de auto, hoe krachtiger de OBC, maar er zijn uitzonderingen. Fabrikanten besparen soms op dit onderdeel om kosten te drukken. Bekijk je de specificaties van de luxe segmenten.
Een Mercedes EQS 450+ heeft standaard een 11 kW OBC. Wil je sneller laden, dan kun je vaak een upgrade krijgen. Bij de Porsche Taycan kun je kiezen voor een 22 kW OBC. Dit is een optie die vaak enkele duizenden euros kost, rond de €1.500 tot €2.000.
Voor die investering laad je dus twee keer zo snel op AC-palen.
Voor de populaire lease-auto's uit de hogere middenklasse is 11 kW vaak de standaard. Denk aan de Audi e-tron GT (11 kW), of de Jaguar I-PACE (11 kW).
De Tesla Model 3 en Y hebben standaard een 11 kW OBC. De duurdere Model S en X hebben standaard 16,5 kW en optioneel 22 kW. Dit is een belangrijk verschil voor mensen die veel thuis laden en een krachtige laadpaal hebben. Een 22 kW OBC laadt een accu van 100 kWh in ongeveer 4,5 uur vol, terwijl een 11 kW OBC er bijna 9 uur over doet.
Praktische tips voor jou als elektrische rijder
Om optimaal te profiteren van je laadmogelijkheden, is het slim om je laadgedrag af te stemmen op je auto.
- Check je OBC-snelheid: Kijk in de specificaties van je lease-auto wat de maximale AC-laadsnelheid is (meestal 7,4 kW, 11 kW, 16,5 kW of 22 kW). Zo weet je wat je kunt verwachten.
- Thuisladen op maat: Als je een eigen laadpaal krijgt, vraag dan om een 3-fase 16A aansluiting (11 kW). Als je auto een 22 kW OBC heeft, vraag dan om 3-fase 32A (22 kW). Zo benut je de maximale snelheid.
- Laadpaal-check: Niet elke openbare laadpaal levert 22 kW. Veel palen leveren maximaal 11 kW. Gebruik apps zoals Plugsurfing of ChargePoint om te zien welk vermogen een paal levert voordat je erheen rijdt.
- Denk aan de warmte: Laad je auto niet constant op maximale snelheid op als het buiten heel heet is. Dit kan de OBC en de accu extra belasten. Af en toe wat langzamer laden is goed voor de levensduur.
- AC vs DC: Gebruik een snellader (DC) alleen voor onderweg. Thuisladen op AC is beter voor je accu. Je OBC is gemaakt voor AC-laden, dat is zijn comfortzone.
Hieronder vind je een paar concrete tips die je direct kunt toepassen. Zo haal je het maximale uit je lease-auto en je laadpas. Met de techniek achter de snelle laadtijden snap je voortaan precies waarom je auto doet wat hij doet. Het is een slim stukje techniek dat zorgt voor een veilige en efficiënte energie-overdracht. En nu weet je dat je bij het kiezen van je volgende lease-auto misschien best mag vragen naar de grootte van die 'kraan' in je auto.